Biologia
Największą osą jest szerszeń. Królowa ma długość do 3,5 cm; robotnice są nieco mniejsze. Szerszeń ma czarny tułów w rude plamy, a odwłok brunatny w czarne pasy. Szerszeń zajmuje różnorodne siedliska otwarte i półotwarte oraz jest spotykany na terenach zamieszkałych. Gdy pojawiają się pierwsze robotnice wyhodowane przez królową, gniazdo przybiera stopniowo kształt i rozmiar charakterystyczny dla gatunku. Gniazda szerszeni są kuliste i duże, nawet do 50 cm średnicy, w których może przebywać nawet 700 robotnic. W jednym gnieździe jest najczęściej 5-8 plastrów, w dużym nawet do 12. Późnym latem z larw powstają samice i samce, które wylatują z gniazda na gody. Po kopulacji samce giną, a samice budują małe kolebki, w których zimują.
Szkodliwość
Szerszeń jest groźnym drapieżnikiem atakującym i zjadającym inne owady, głównie muchówki, ale także i pszczoły. Szerszeń zjada też mięso, zlizuje słodki sok roślin, nektar kwiatów, nadgryza również dojrzewające owoce. Przeżutym pokarmem roślinnym lub zwierzęcym (owady) karmi swoje larwy w gnieździe. Aby dostać się do soku roślinnego, który jest dla nich źródłem białka, robotnice szerszenia obgryzają korę z młodych gałązek drzew leśnych i drzewek owocowych (jabłonie, grusze) w szkółkach. Korę zużywają do budowy gniazd. Czasem mogą wyrządzić szkody w uprawach pszenicy i roślin ozdobnych. Użądlenie samicy lub robotnicy szerszenia jest nie tylko bardzo bolesne, lecz także niebezpieczne dla ludzi, szczególnie tych, którzy są uczuleni na jad. Samce są zupełnie niegroźne, gdyż nie mają żądła. Można je łatwo rozpoznać po bardzo długich czułkach.
Występowanie
- Gospodarstwa domowe
- Żer na owocach dojrzałych
- Tereny zalesione
- Wysypiska śmieci
- Sady owocowe
- Ogródki warzywne
- Opuszczone nory gryzoni
- Drzewa i krzewy